Berg · Italië
Vesuvius
De Vesuvius verrijst 1281 meter boven de golf van Napels en zijn uitbarsting in het jaar 79 bedolf de Romeinse steden Pompeii en Herculaneum onder de as. Zijn laatste uitbarsting was in maart 1944.



Fotocredit: pietro scerrato (CC BY 3.0) · Jebulon (CC0) · Norbert Nagel (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
Waar ligt de Vesuvius?
De Vesuvius maakt deel uit van vulkaancomplex Somma-Vesuvius, Campanië.
Te vinden in: Italië.
Top: 40.821° N, 14.426° E
Het verhaal erachter
In het jaar 79 schoot de berg een zuil van as en puimsteen kilometers hoog de lucht in, en Pompeii en Herculaneum verdwenen onder wat er weer naar beneden kwam. Een jonge Romein, Plinius de Jongere, keek toe vanaf de overkant van de golf en schreef er later twee brieven over, waarin hij de wolk vergeleek met een pijnboom met een hoge stam en wijde takken. Zijn beschrijving is zo nauwkeurig dat vulkanologen dit soort hoge, explosieve uitbarsting nog altijd Pliniaans noemen. Over de precieze dag wordt gediscussieerd: de oude lezing van zijn brieven noemt 24 augustus, maar vondsten in Pompeii, waaronder een opschrift in houtskool, wijzen eerder op de herfst. De Vesuvius heeft bovendien een bijzondere vorm, want de jonge kegel staat binnen de halve ring van een oudere vulkaan, de Monte Somma, waarvan het hoogste punt, Punta del Nasone, 1.132 meter haalt. Daarom heet overal ter wereld elke vulkaan met een nieuwe kegel binnen een oudere kraterrand een sommavulkaan. De hoogte van de top verandert na elke uitbarsting een beetje, en de laatste was in maart 1944; in 1841 verrees op de helling het eerste vulkaanobservatorium ter wereld, en toen in 1880 een kabelspoor openging schreven twee Napolitanen het lied Funiculì, Funiculà om dat te vieren.
Op de wereldbol vinden
De Vesuvius is er als een kleine top met een eigen vorm – een hoorn, een graat of een vulkaan – op het oppervlak. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe hoog is de Vesuvius?
Ongeveer 1.281 meter, weinig voor zo'n beroemde berg; maar hij staat helemaal alleen vlak aan zee, en het getal verschuift na elke uitbarsting een beetje.
Waar ligt de Vesuvius?
In Campanië in Zuid-Italië, aan de oostkant van de golf van Napels, binnen een nationaal park dat in 1995 werd ingesteld.
Wat is een Pliniaanse uitbarsting?
Een uitbarsting die een hoge aszuil ver de lucht in stuwt. Ze is genoemd naar Plinius de Jongere, die precies dat in het jaar 79 boven de Vesuvius beschreef.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: