Dier · Verenigde Staten, Canada, Mexico
Gaffelbok
Antilocapra americana – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De gaffelbok is een zandbruin met wit hoefdier van de Noord-Amerikaanse prairie en de snelste hardloper van het hele continent. Anders dan een jachtluipaard houdt hij zijn hoge tempo kilometers vol.
Fotocredit: Yathin S Krishnappa (CC BY-SA 3.0) · Thomas Wolf (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
De gaffelbok: waar leeft het?
Thuis: Open prairies en alsemvlaktes in het westen van Noord-Amerika.
In het wild leeft het in deze landen: de Verenigde Staten, Canada, Mexico.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: niet bedreigd.
In het kort
Volgroeid: ongeveer 130 cm lang, 85 tot 100 cm schofthoogte. Het weegt ongeveer 45 kilo. Op het menu: planten.
Het verhaal erachter
Een gaffelbok haalt ongeveer 88 km/u en houdt dat, anders dan een jachtluipaard, lang vol: een wijde luchtpijp, een groot hart en grote longen brengen zijn spieren kilometer na kilometer zuurstof. Wetenschappers denken dat hij zo snel werd door een jachtluipaardachtige kat die in de ijstijd op de Amerikaanse vlaktes joeg en allang is uitgestorven. Zijn ver uit elkaar staande ogen zien beweging van heel ver, en de witte haren op zijn achterwerk gaan als een vlag overeind om de kudde te waarschuwen. Gaffelbokken zijn geen antilopen: ze zijn de laatsten van een oude Amerikaanse familie, en de schede van hun gevorkte hoorns valt elk jaar af en groeit weer aan. In de winter trekken sommige kuddes meer dan tweehonderd kilometer, en hekken zijn hun grootste probleem, want een gaffelbok kruipt liever eronderdoor dan eroverheen te springen.
Op de wereldbol vinden
De gaffelbok is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe snel is een gaffelbok?
In een sprint haalt hij ongeveer 88 km/u en hij houdt zo'n 70 km/u meerdere kilometers vol. Alleen het jachtluipaard is over korte afstand sneller, maar geen enkel landdier rent zo lang zo hard.
Is de gaffelbok een antilope?
Nee, al lijkt hij er wel op. Echte antilopen leven in Afrika en Azië, terwijl de gaffelbok de laatste vertegenwoordiger is van een Amerikaanse familie die vroeger veel soorten telde.
Waarom heeft de gaffelbok een witte achterkant?
Het is een alarmsignaal. Ziet een gaffelbok gevaar, dan gaan de witte haren overeind staan en blinken ze in de zon, en dieren kilometers verderop rennen weg nog voor ze de vijand hebben gezien.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: