Dier · Noorwegen, IJsland, Rusland
Kabeljauw
Gadus morhua – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De kabeljauw is een grote, zware vis uit de koude noordelijke zeeën, goed te herkennen aan de ene voeldraad die onder zijn kin hangt. Al eeuwenlang is hij een van de belangrijkste eetvissen ter wereld, en juist daardoor is hij zeldzaam geworden.
Fotocredit: Wilhelm Thomas Fiege (CC BY-SA 4.0) · Hans Hillewaert (CC BY-SA 4.0) · Hans-Petter Fjeld (CC BY-SA 2.5) · Wikimedia Commons
De kabeljauw: waar leeft het?
Thuis: Koude ondiepe zeeën van de Noord-Atlantische Oceaan.
In het wild leeft het in deze landen: Noorwegen, IJsland, Rusland, Canada, Groenland, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: kwetsbaar.
In het kort
Volgroeid: meestal 60 tot 120 cm lang. Het weegt ongeveer 10 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
Kabeljauwen leven vlak boven de bodem en jagen op haring, zandspiering, krabben en garnalen, die ze in hun geheel doorslikken. Een vrouwtje kan in één voorjaar miljoenen eitjes loslaten, en toch worden er maar een paar volwassen. Kabeljauwen groeien langzaam, kunnen ouder dan twintig jaar worden en ruim een meter lang. Eeuwenlang leefden hele stadjes in Noorwegen, IJsland en Newfoundland van het drogen en zouten van deze vis. Toen werden de vissersschepen te goed: in 1992 stortte de enorme kabeljauwstand bij Newfoundland in en moest Canada de visserij sluiten. Sommige bestanden, zoals dat in de Barentszzee, zijn weer gezond, andere hebben zich nog steeds niet hersteld.
Op de wereldbol vinden
De kabeljauw is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Waarom verdween de kabeljauw bijna?
Moderne vissersschepen vingen meer kabeljauw dan er kon opgroeien en eitjes leggen. Bij Newfoundland stortte het bestand in 1992 in en werd de visserij gesloten; in veel gebieden is de kabeljauw nog altijd niet terug.
Wat eet een kabeljauw?
Kabeljauwen eten kleinere vissen zoals haring en zandspiering, en verder krabben, garnalen en wormen van de bodem. Ze slikken hun prooi in zijn geheel door, want met hun vele kleine tandjes kunnen ze niet kauwen.
Hoe groot wordt een kabeljauw?
De meeste kabeljauwen die nu gevangen worden, zijn 60 tot 120 cm lang en wegen een paar kilo. Heel oude dieren kunnen langer dan anderhalve meter en zwaarder dan 40 kg worden, maar zulke reuzen zijn zeldzaam geworden.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: