Dier · Japan, Filipijnen, Indonesië
Kogelvis
Tetraodontidae – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
Kogelvissen zijn ronde, trage zwemmers die water opzuigen en zich opblazen tot een bal die voor de meeste jagers veel te groot is. Bijna allemaal zijn ze ook giftig.
Fotocredit: Brocken Inaglory (CC BY-SA 3.0) · Diego Delso (CC BY-SA 4.0) · Kora27 (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Kogelvis: waar leeft het?
Thuis: Warme kusten en riffen en enkele tropische rivieren.
In het wild leeft het in deze landen: Japan, de Filipijnen, Indonesië, Australië, Thailand, Mexico, Brazilië, Egypte.
In het kort
Volgroeid: van ongeveer 2,5 cm tot meer dan 60 cm. Het weegt ongeveer 1 kilo. Op het menu: planten én vlees.
Het verhaal erachter
Er zijn bijna tweehonderd soorten kogelvissen, de meeste in warme zeeën en ongeveer vijfendertig in tropische rivieren. Een kogelvis heeft geen ribben en een rekbare maag, dus kan hij slok na slok water naar binnen pompen tot hij drie of vier keer zo groot is. Kleine stekels die plat op de huid liggen, gaan daarbij rechtop staan. Opblazen kost veel energie en is een laatste redmiddel; meestal zwemt de vis gewoon weg. Vier tanden die aan elkaar gegroeid zijn tot een harde snavel, twee boven en twee onder, kraken slakkenhuizen en krabbenpoten, en ze blijven het hele leven doorgroeien. Veel kogelvissen dragen tetrodotoxine, een gif dat ze krijgen van bacteriën in hun voedsel en opslaan in lever, huid en andere organen. De allerkleinste is amper zo lang als een nagel breed is.
Op de wereldbol vinden
Kogelvis is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Doet opblazen de vis pijn?
Het is zwaar werk en de vis is er daarna een tijd moe en traag van. Een kogelvis die telkens weer wordt gedwongen zich op te blazen, bijvoorbeeld door hem vast te pakken, kan er ernstig aan toe raken.
Waar komt het gif vandaan?
De vissen maken het niet zelf. Bacteriën in de kleine dieren die ze eten maken tetrodotoxine, en de vis slaat het op; kogelvissen die schoon voer krijgen, hebben er bijna geen.
Hoe zwemmen ze met zulke kleine vinnen?
Ze wapperen met de vinnen op rug en buik en sturen met de staart, wat traag maar heel precies is. Een kogelvis kan stil op één plek hangen en zelfs achteruit zwemmen om in een spleet te kijken.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: