Dier · Duitsland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk
Hazelworm
Anguis fragilis – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De hazelworm lijkt precies op een klein bronskleurig slangetje, maar dat is hij helemaal niet: het is een hagedis die zijn poten kwijtraakte. Twee eenvoudige proeven verraden hem: hij knippert, en hij laat zijn staart los.
Fotocredit: Agnieszka Kwiecień, Nova (CC BY-SA 4.0) · Hans Hillewaert (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Hazelworm: waar leeft het?
Thuis: onder stenen en in hoog gras.
In het wild leeft het in deze landen: Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Polen, Italië, Spanje, Oostenrijk, Zweden.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: niet bedreigd.
In het kort
Volgroeid: 40–45 cm, zelden 57 cm. Het weegt ongeveer 0,03 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
Slangen kunnen niet knipperen, want hun ogen zitten onder een vaste doorzichtige schub; de hazelworm heeft echte oogleden en doet ze dicht, en dat is het zekerste bewijs dat hij een hagedis is. Grijpt een vogel of een kat hem, dan breekt de staart op een ingebouwde breukplek af en blijft kronkelen terwijl het dier wegglipt; er groeit daarna alleen een kort stompje aan. Zijn tong is breed en maar licht ingekeept, niet diep gespleten, en onder de schubben zitten piepkleine oorgaatjes. Hij jaagt rustig en eet vooral naaktslakken, huisjesslakken en regenwormen, dus in de tuin is hij een hulp. In plaats van eieren te leggen brengt het vrouwtje aan het eind van de zomer acht tot twaalf levende jongen ter wereld. Hazelwormen worden verbazend oud: ruim dertig jaar in het wild, en één dierentuindier werd vierenvijftig.
Op de wereldbol vinden
Hazelworm is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe weet ik dat het geen slang is?
Let op de ogen: hij knippert, en dat kan geen enkele slang. Zijn lijf is bovendien overal even glad, de stompe kop is niet breder dan de hals en de tong is breed en nauwelijks ingekeept.
Waar leeft de hazelworm?
Bijna overal in Europa, van Groot-Brittannië tot de Balkan. Hij houdt van tuinen, weilanden, bosranden en composthopen: warme, vochtige plekken met veel schuilgelegenheid.
Groeit de staart weer aan?
Maar deels. De nieuwe staart blijft kort en stomp en heeft vaak een andere kleur; het dier kan de truc maar één keer gebruiken en bewaart hem dus voor echt gevaar.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: