Dier · Filipijnen, Indonesië, Australië
Parelboot
Nautilus pompilius – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De parelboot zweeft langs steile rifwanden in een opgerolde schelp die vanbinnen in ongeveer dertig afgesloten kamers is verdeeld. Door gas en vocht tussen die kamers te verplaatsen hangt hij bijna gewichtloos in het water, net als een onderzeeboot.
Fotocredit: Hans Hillewaert (CC BY-SA 4.0) · Hans Hillewaert (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Parelboot: waar leeft het?
Thuis: op steile rifhellingen in diep, donker water.
In het wild leeft het in deze landen: de Filipijnen, Indonesië, Australië, Papoea-Nieuw-Guinea, Fiji, Vanuatu, Palau, Japan.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: kwetsbaar.
In het kort
Volgroeid: schelp tot 20 cm. Het weegt ongeveer 1 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
Als het donker wordt, klimt de parelboot vanuit de diepte tegen de rifhelling omhoog, op zoek naar krabben, garnalen en stukjes voedsel die naar de bodem zijn gezakt. Een stuk of negentig dunne tentakels tasten vooruit; zuignappen hebben ze niet, wel kleverige groeven die de prooi vasthouden. Zijn ogen zijn verrassend eenvoudig: er zit geen lens in, alleen een piepklein gaatje zoals bij een camera obscura, dus alles wat hij ziet is wazig. Geur is veel belangrijker voor hem, en die volgt hij over grote afstand. De schelp heeft hij zelf gebouwd, kamer na kamer, en hij woont altijd in de nieuwste en ruimste. Door de oude kamers loopt een dun koord, de sifo, waarmee hij vocht en gas verschuift en zo zijn drijfvermogen instelt. Omdat hij langzaam groeit en pas na tien tot vijftien jaar jongen krijgt, herstelt een zwaar bevist bestand zich maar heel traag.
Op de wereldbol vinden
Parelboot is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe groot wordt een parelboot?
De schelp wordt ongeveer 20 centimeter breed, zo groot als een klein bord, en het hele dier weegt rond een kilo. Het zachte lichaam zit alleen in de laatste, grootste kamer; de rest is lege ruimte.
Waar leven parelboten?
Ze leven in de westelijke Stille Oceaan en de oostelijke Indische Oceaan, bij de Filipijnen, Indonesië, Palau en het Groot Barrièrerif. Overdag blijven ze honderden meters diep op de rifhelling, 's nachts komen ze omhoog naar ondieper water.
Waarom heet de parelboot een levend fossiel?
Verwanten van de parelboot met vergelijkbare schelpen zwommen honderden miljoenen jaren geleden al in zee, lang voor de dinosauriërs, en lieten talloze fossielen na. De parelboten van nu lijken nog sterk op die oude schelpen, vandaar de bijnaam.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: