Dier · Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland
Wijngaardslak
Helix pomatia – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De wijngaardslak draagt haar huis altijd mee: een licht gekleurd slakkenhuis dat zo breed kan worden als een kleine pruim. Het is de grootste huisjesslak die je in Midden-Europa in de tuin kunt tegenkomen.



Fotocredit: Herzi Pinki (CC BY-SA 4.0) · Syrio (CC BY-SA 4.0) · George Chernilevsky (CC BY 4.0) · Wikimedia Commons
Wijngaardslak: waar leeft het?
Thuis: kalkrijke bossen, heggen en oude wijngaarden.
In het wild leeft het in deze landen: Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Frankrijk, Italië, Polen, Tsjechië, Hongarije.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: niet bedreigd.
In het kort
Volgroeid: huisje van 3 tot 5 cm. Het weegt ongeveer 0,03 kilo. Op het menu: planten.
Het verhaal erachter
Een wijngaardslak glijdt vooruit op één brede spiervoet en laat een glanzend slijmspoor achter. Op haar tong zitten duizenden piepkleine tandjes waarmee ze zachte, verwelkte blaadjes en algen afraspt als met een vijltje. Ze haalt ongeveer zeven centimeter per minuut, dus een tuinpad oversteken is voor haar een hele reis. In juni en juli graaft ze een kuiltje in de grond en legt daar veertig tot zestig ronde witte eitjes in. Voor de winter graaft ze zich opnieuw in, trekt zich in haar huisje terug en sluit de opening met een zelfgemaakt kalkdeksel. Daaronder slaapt ze de vorst door, en in het voorjaar duwt ze het deksel er gewoon af. In verschillende landen is ze beschermd, dus geldt: kijken, tellen, fotograferen en laten liggen.
Op de wereldbol vinden
Wijngaardslak is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe groot wordt een wijngaardslak?
Het huisje is drie tot vijf centimeter breed en weegt met dier en al ongeveer dertig gram. Helemaal uitgestrekt kan de slak zo'n tien centimeter lang zijn.
Waar leven wijngaardslakken?
Ze houden van vochtige, kalkrijke plekken in Midden-Europa: open bossen, heggen, beekoevers en oude wijngaarden. Kalk uit de bodem is onmisbaar, want daar is het huisje van gemaakt.
Klopt het dat je ze niet mag verzamelen?
In Duitsland en Oostenrijk is ze bijzonder beschermd en mag ze niet uit de natuur worden meegenomen. In de EU staat ze in bijlage V van de Habitatrichtlijn, en Frankrijk, Groot-Brittannië en Denemarken hebben eigen regels; het verschilt dus per land.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: