Dier · Spanje, Verenigde Staten, Japan
Zwaardvis
Xiphias gladius – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De zwaardvis is een grote jager van de open oceaan met een lange, platte snuit als een kling, die hij zijwaarts door scholen inktvissen en vissen zwiept. Hij is een van de snelste zwemmers van de zee en kan zijn eigen ogen verwarmen om in koud, donker water te zien.
Fotocredit: Pearson Scott Foresman (Publiek domein) · NOAA Deep Sea Coral Research & Technology Program-Pelagic Research Services. (Publiek domein) · Raver Duane, U.S. Fish and Wildlife Service (Publiek domein) · Wikimedia Commons
De zwaardvis: waar leeft het?
Thuis: Warme en gematigde open zeeën over de hele wereld.
In het wild leeft het in deze landen: Spanje, de Verenigde Staten, Japan, Portugal, Marokko, Brazilië, Chili, Italië.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: bijna bedreigd.
In het kort
Volgroeid: meestal ongeveer 3 m lang, tot 4,5 m. Het weegt ongeveer 150 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
Een zwaardvis is meestal ongeveer drie meter lang, en de allergrootste wegen meer dan een paard. Het zwaard is eigenlijk zijn bovenkaak, lang en plat gegroeid met scherpe randen; de vis slaat er zijwaarts mee om inktvissen en makrelen te verdoven, niet om ze te doorboren. Achter zijn ogen zit bijzonder spierweefsel dat als een kachel werkt en ogen en hersenen veel warmer houdt dan het zeewater, zodat hij honderden meters diep in kou en donker kan jagen. Volwassen zwaardvissen hebben geen schubben en geen tanden. Er worden er elk jaar veel gevangen, en de soort geldt nu als gevoelig, dus landen beperken hoeveel er mag worden opgevist.
Op de wereldbol vinden
De zwaardvis is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Waar dient het zwaard van de zwaardvis voor?
Om te jagen, maar niet als speer. De zwaardvis zwemt een school in en zwaait zijn platte snuit heen en weer, zodat inktvissen en vissen verdoofd raken en makkelijk door te slikken zijn.
Hoe snel zwemt een zwaardvis?
Niemand heeft het precies gemeten. De 100 km/u die vaak in boeken staat, berust niet op echte metingen; zorgvuldig onderzoek aan verwante vissen wijst eerder op zo'n 36 km/u, en dat is voor zo'n groot dier nog altijd heel snel.
Heeft een zwaardvis tanden?
Jonge dieren wel, maar volwassen zwaardvissen verliezen ze helemaal, en hun schubben ook. Een volwassen zwaardvis slikt zijn prooi in één keer door, en daarom verdooft hij die eerst met zijn snuit.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: