Jezioro · Turkmenistan, Uzbekistan
Sarykamysz
Sarykamysz to jezioro na pustyni między Turkmenistanem a Uzbekistanem. Powstało z wody, która spływa z pól uprawnych, a dziś przylatują tu tysiące pelikanów, flamingów i innych ptaków wodnych.


Autor zdjęcia: Chainbreaker (CC BY-SA 4.0) · www.ecoport.uz (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Gdzie leży Sarykamysz?
Kraje na brzegach: Turkmenistan, Uzbekistan.
Środek jeziora: 42.00° N, 57.33° E
Historia
Sarykamysz leży w głębokim zagłębieniu wśród piaszczystej pustyni. Dawno temu wielka rzeka Amu-daria czasem zmieniała bieg i napełniała to zagłębienie wodą, a potem jezioro znów wysychało. Od lat 60. XX wieku wodę z pól wzdłuż Amu-darii prowadzi się kanałami do zagłębienia – i tak powstało nowe jezioro. W 1977 roku zajmowało około 1500 km², dziesięć lat później około 3200 km², a dziś podaje się zwykle około 3955 km². Jego wielkość ciągle się zmienia: zdjęcia satelitarne pokazują, że od 2018 roku znów się kurczy. Około jednej czwartej jeziora należy do Uzbekistanu, reszta do Turkmenistanu. Woda jest lekko słona, a jej zasolenie stale rośnie. Woda z pól przynosi też chemikalia. Mimo to żyje tu 36 gatunków ryb, a na jeziorze zbiera się ponad 20 000 ptaków wodnych, takich jak pelikany, flamingi i kormorany.
Znajdź na globusie
Na globusie jest też Sarykamysz – jako mała niebieska kropka z nazwą, na samej wodzie. Z daleka planeta to tylko niebieska kula; szczegóły pojawiają się, gdy przybliżasz, a to miejsce zobaczysz, kiedy będziesz wystarczająco blisko. Otwórz na globusie.
Stoi dokładnie w swoich prawdziwych współrzędnych, a nie gdzieś obok – tych samych, które podajemy w faktach powyżej. Wyłącz warstwę dla tego rodzaju miejsc, a znowu zniknie; przyciski do tego są wzdłuż prawej krawędzi.
Pytania, które zadają dzieci
Jak duże jest jezioro Sarykamysz?
Zwykle podaje się około 3955 km², ale jego wielkość mocno zależy od tego, ile wody do niego wpływa. Niektóre źródła podają nawet ponad 5000 km².
Skąd pochodzi woda w jeziorze Sarykamysz?
Większość to woda spływająca z pól uprawnych wzdłuż rzeki Amu-darii. Kanały prowadzą ją przez pustynię do jeziora.
Jakie ptaki żyją nad jeziorem Sarykamysz?
Widziano tu ponad 160 gatunków ptaków, między innymi pelikany, flamingi, warzęchy i kormorany. Często na jeziorze zbiera się ponad 20 000 ptaków wodnych.
Skąd pochodzą te liczby
Każdą liczbę na tej stronie przed publikacją sprawdziliśmy w publicznych źródłach. Tam, gdzie źródła naprawdę się różnią, piszemy o tym w tekście.
Ostatnio sprawdzone: