Dier · Verenigde Staten, Mexico, Portugal
Gewone maanvis
Mola mola – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De maanvis lijkt op een reusachtig zwemmend hoofd, want zijn lijf houdt vlak achter de twee hoge vinnen waarmee hij roeit gewoon op. Het is de zwaarste beenvis van zee.
Fotocredit: National Marine Sanctuaries (Publiek domein) · Nol Aders (CC BY 2.5) · Wikimedia Commons
Gewone maanvis: waar leeft het?
Thuis: Open oceaan in warme en gematigde zeeën.
In het wild leeft het in deze landen: de Verenigde Staten, Mexico, Portugal, Spanje, Japan, Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: kwetsbaar.
In het kort
Volgroeid: tot ongeveer 3 meter van vinpunt tot vinpunt. Het weegt ongeveer 1 000 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
Een volwassen maanvis kan zo zwaar zijn als een kleine auto, en toch begint hij zijn leven in een ei dat kleiner is dan een zandkorrel. Een vrouwtje kan tot ongeveer 300 miljoen eitjes tegelijk loslaten, meer dan enig ander dier met een ruggengraat. De jongen zijn rond en bedekt met stekels, en worden miljoenen keren zwaarder voor ze volwassen zijn. In plaats van een gewone staart heeft de maanvis een stijve rand, de clavus, en hij stuurt door zijn boven- en ondervin als trage vleugels te bewegen. Hij duikt honderden meters het koude water in om kleine vissen, inktvissen, salpen en kwallen te eten, en komt daarna boven om op zijn zij te liggen en op te warmen. Meeuwen en kleine poetsvissen halen parasieten van zijn dikke, rubberachtige huid; op één dier zijn al meer dan veertig soorten parasieten gevonden. Omdat ze vaak per ongeluk in drijfnetten belanden, gelden ze als kwetsbaar.
Op de wereldbol vinden
Gewone maanvis is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Waarom ligt hij op zijn zij aan de oppervlakte?
Na een lange, koude duik moet hij weer opwarmen, en de zon op zijn brede flank doet dat snel. Zeevogels gebruiken de kans om parasieten van zijn huid te pikken.
Wat zit er in zijn bek?
Zijn bek gaat nooit helemaal dicht en de voortanden zijn vergroeid tot een harde snavel. Verder naar achteren zitten ruwe platen in de keel die zachte, glibberige prooi fijnmalen.
Zijn maanvissen gevaarlijk voor mensen?
Nee. Ze hebben geen angel en geen bijttanden en letten nauwelijks op zwemmers, dus duikers komen vaak heel dichtbij. Het gevaar gaat andersom uit van boten en netten.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: