Dier · Peru, Bolivia, Chili
Vicuña
Vicugna vicugna – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De vicuña leeft hoger dan bijna elk ander hoefdier, op koude vlakten in de Andes, meer dan 3500 meter boven de zeespiegel. Haar vacht is de fijnste wol ter wereld: één haar is maar ongeveer twaalf duizendste millimeter dik.



Fotocredit: CARLOS TEIXIDOR CADENAS (CC BY 4.0) · Clemens Stockner (CC BY-SA 3.0) · kallerna (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Vicuña: waar leeft het?
Thuis: hoge, droge graslanden van de Andes.
In het wild leeft het in deze landen: Peru, Bolivia, Chili, Argentinië, Ecuador.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: niet bedreigd.
In het kort
Volgroeid: ongeveer 80 cm schofthoogte. Het weegt ongeveer 50 kilo. Op het menu: planten.
Het verhaal erachter
De vicuña is een wilde neef van de lama en de alpaca, en is nooit tam gemaakt. De families zijn klein: één mannetje, een paar vrouwtjes en hun jongen, die samen grazen op een stuk taai berggras dat het mannetje het hele jaar bewaakt. Omdat dat gras de tanden snel afslijt, blijven de ondersnijtanden van de vicuña haar leven lang doorgroeien, met hard glazuur aan maar één kant, bijna als bij een rat. De volken van de Andes waarderen haar wol al meer dan duizend jaar. Inca-herders dreven vicuña's in trechtervormige vallen, schoren ze en lieten ze weer gaan, een drijfjacht die nog steeds bestaat onder de naam chaccu. Later heeft de jacht op de vacht de soort bijna uitgeroeid: in de jaren zestig waren er nog maar een paar duizend dieren. De bescherming werkte: nu zijn het er enkele honderdduizenden. De vicuña staat op het wapen van Peru.
Op de wereldbol vinden
Vicuña is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Waarom is vicuñawol zo duur?
Eén dier levert maar een paar honderd gram vacht en mag hooguit eens per twee jaar geschoren worden. De wol is fijner dan alle andere, daarom kan één jas evenveel kosten als een kleine auto.
Is een vicuña hetzelfde als een alpaca?
Nee, maar ze zijn naaste verwanten. De alpaca is een gefokt boerderijdier dat in duizenden jaren uit de vicuña is ontstaan, terwijl de vicuña zelf nog altijd wild in de bergen leeft.
Hoe ademt ze in zulke ijle lucht?
Haar bloed bevat veel meer rode cellen dan het onze, en die cellen houden zuurstof extra stevig vast. Daardoor rent een vicuña bergop waar een bezoeker na een paar stappen al buiten adem is.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: