Dier · Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina
Olm
Proteus anguinus – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
De olm is een bleke, blinde salamander die zijn hele lange leven doorbrengt in het koude water van grotten in Zuidoost-Europa. Hij heeft rode kieuwen als veertjes en kan jarenlang zonder eten.
Fotocredit: Javier Ábalos Alvarez (CC BY-SA 2.0) · Syrio (CC BY-SA 4.0) · Gzen92 (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Olm: waar leeft het?
Thuis: Koud, donker water in kalksteengrotten.
In het wild leeft het in deze landen: Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Italië.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: kwetsbaar.
In het kort
Volgroeid: ongeveer 25 cm lang. Het weegt ongeveer 0,02 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
Diep onder de kalkheuvels van Slovenië, Kroatië en Bosnië en Herzegovina stroomt water door spleten en grotten waar nooit daglicht komt. Daar leeft de olm, en nergens anders. Omdat er niets te zien valt, zijn zijn ogen niet verder gegroeid en liggen ze onder de huid, maar hij vindt zijn prooi op geur, op smaak, aan de kleinste bewegingen in het water en zelfs aan zwakke elektrische velden. Hij is ongeveer vijfentwintig centimeter lang, slank, met vier kleine pootjes en drie rode veerkieuwen aan elke kant van zijn kop. Hij eet grotgarnalen, slakken en insectenlarven, en als er niets meer te vinden is zet hij zijn lichaam op een heel laag pitje en houdt hij het jaren zonder eten uit. Olmen groeien heel traag op, planten zich ongeveer eens in de tien jaar voort en kunnen ouder worden dan honderd jaar. Vroeger dachten mensen die na een storm bleke diertjes uit de grotten gespoeld zagen dat het babydraken waren. Nu zijn de grotten beschermd, want vuil water van de akkers erboven zakt er zo naartoe.
Op de wereldbol vinden
Olm is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe vindt een blind dier zijn eten?
De olm ruikt en proeft het water om zich heen en voelt de kleinste rimpelingen met zijn huid. Ook vangt hij de zwakke elektrische velden op die elk levend dier maakt.
Waarom is de olm zo bleek?
In volslagen duisternis is er geen zon om je tegen te beschermen, dus maakt de olm nauwelijks kleurstof aan. Houd je er een paar jaar in het licht, dan wordt de huid langzaam donkerder.
Waarom noemde men olmen babydraken?
Na zware regen spoelden ze soms met het hoogwater de grotten uit, tot in beken. Wie die bleke, kronkelende wezens zag, concludeerde dat er een draak onder de berg moest wonen.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: