Hayvan · Şili
Şinşilla
Chinchilla lanigera – bilim insanlarının her yerde ortak kullandığı dilde bu hayvanın adı.
Şinşilla, And Dağları'nda yaşayan küçük bir kemirgendir ve karada yaşayan memeliler arasında en sık kürke sahiptir: Tek bir kökten elliye kadar kıl çıkar. Bu kürk onu ince dağ havasında sıcak tutar, ama neredeyse türün yok olmasına da yol açıyordu.
Görsel kaynağı: Trurl66 (Kamu malı) · Guérin Nicolas (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
Şinşilla nerede yaşar?
Yaşam alanı: Kuzey Şili'de And Dağları'nın yükseklerindeki kayalık yamaçlar.
Doğada yaşadığı ülkeler: Şili.
IUCN'ye göre koruma durumu: tehlike altında.
Kısa tanıtım
Tam büyüdüğünde: 26 cm uzunluğa kadar, artı 13 cm kuyruk. Yaklaşık 0,42 kilogram ağırlığındadır. Menüde: bitkiler.
Arkasındaki hikâye
Bu kadar sık bir kürkün bir sakıncası vardır: İçine giren su bir daha dışarı çıkamaz. Islanan bir şinşilla ıslak kalır ve nemli kürk, derisinin üstünde küflenebilir. Bu yüzden hayvan yıkanmak yerine ince volkanik tozda yuvarlanır; toz yağı ve kiri emer, sonra silkelenip atılır. Dağlarda kayaların arasında koloniler halinde yaşar, sert dağ bitkileriyle beslenir ve çoğunlukla alacakaranlıkta dışarı çıkar. Aynı kürk onu Güney Amerika'nın en çok avlanan hayvanlarından biri yaptı, çünkü boydan tek bir kürk manto için yüzden çok daha fazla post gerekiyordu. Yabani şinşillalar bugün yalnızca kuzey Şili'deki birkaç yerde yaşıyor ve tür tehlike altında olarak listeleniyor; oysa dünyanın dört bir yanında milyonlarca şinşilla kafeslerde yaşıyor.
Küre üzerinde bul
Şinşilla kürede nefes alan ve etrafına bakınan minik, hareketli bir figür olarak yer alıyor. Uzaktan bakınca gezegen sadece mavi bir top; ayrıntılar yakınlaştırdıkça belirir ve bu da yeterince yaklaştığında ortaya çıkar. Kürede aç.
Tam olarak gerçek koordinatlarında duruyor, yakınında değil – yukarıdaki bilgilerde yazan sayıların aynısı. Bu tür yerlerin katmanını kapatırsan yeniden kaybolur; bunun düğmeleri sağ kenarda aşağı doğru sıralanır.
Çocukların sorduğu sorular
Şinşillalar neden tozda banyo yapar?
Kürkleri o kadar sıktır ki içindeki su bir daha kuruyamaz ve nemli kürk küflenebilir. İnce volkanik toz ise yağı ve kiri alır, sonra da silkelenip atılır.
Yabani şinşillalar tehlike altında mı?
Evet. Kürk için yapılan avcılık onları neredeyse yok etti; yabani koloniler artık yalnızca kuzey Şili'deki birkaç noktada yaşıyor ve bu yüzden tür tehlike altında sayılıyor. Evcil hayvan olarak beslenen milyonlarca şinşilla ise ayrı bir konu.
Bir şinşilla ne kadar yaşar?
Ortalama on yıl kadar; iyi bakılan hayvanlar yirmi yaşına ulaşabilir. Bu, bu büyüklükte bir kemirgen için uzun bir süredir; bir sıçandan ya da kobaydan çok daha uzundur.
Bu sayılar nereden geliyor
Bu sayfadaki her sayı, yayımlanmadan önce herkese açık kaynaklarla karşılaştırılarak kontrol edildi. Kaynakların gerçekten farklı şeyler söylediği yerlerde metin bunu belirtiyor.
Son kontrol: