Dier · Verenigd Koninkrijk, Ierland, Frankrijk
Europese kreeft
Homarus gammarus – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
Een levende Europese kreeft is donkerblauw met lichte spikkels, en pas door hitte wordt hij zo felrood als je hem van plaatjes kent. Dat rood zit al in zijn schild, verpakt in een eiwit dat het verbergt.


Fotocredit: Xavier Caisey (CC BY 4.0) · Klaus Kevin Kristensen (CC BY 4.0) · Wikimedia Commons
Europese kreeft: waar leeft het?
Thuis: in rotsspleten op de bodem van de noordoostelijke Atlantische Oceaan.
In het wild leeft het in deze landen: het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Frankrijk, Spanje, Portugal, Noorwegen, Nederland, Italië.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: niet bedreigd.
In het kort
Volgroeid: tot 60 cm lang. Het weegt ongeveer 2 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
In het schild van een kreeft zit een rode kleurstof, astaxanthine, dezelfde die zalm en flamingo's roze maakt. Een eiwit met de naam crustacyanine vouwt zich om elk rood deeltje heen en buigt het krom, en zo krom lijkt de kleurstof blauw. Hitte maakt die verpakking los, de kleurstof veert terug in haar eigen vorm en het schild wordt rood. Levend valt de kreeft met zijn blauwzwarte rug en lichtgele buik nauwelijks op tussen de stenen. Overdag zit hij in een spleet, 's nachts loopt hij eropuit en jaagt op krabben, mosselen, zee-egels en wormen. Groeien kan hij alleen door zijn hele schild af te werpen, en grote dieren zijn vaak verrassend oud: er zijn vrouwtjes van ruim 50 jaar gemeten, eentje was 72.
Op de wereldbol vinden
Europese kreeft is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe groot wordt een Europese kreeft?
Tot 60 cm van kop tot staart en zo'n 6 kg, al zijn de meeste 23 tot 38 cm lang en wegen ze 0,7 tot 2,2 kg.
Waar leeft de Europese kreeft?
Op rotsbodems van Noorwegen tot Marokko, in bijna de hele Middellandse Zee en het zuidwesten van de Zwarte Zee. In de Oostzee ontbreekt hij.
Waarom is een levende kreeft blauw?
Zijn rode kleurstof zit gevouwen in het eiwit crustacyanine en lijkt daardoor blauw. Hitte vouwt het eiwit open en het rood komt terug.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: