Dier · Zuid-Afrika, Zimbabwe, Zambia
Steppeschubdier
Smutsia temminckii – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
Het steppeschubdier is een schuw Afrikaans zoogdier, bedekt met harde schubben van keratine, hetzelfde spul als onze nagels. Het loopt rechtop op zijn achterpoten en rolt zich bij gevaar op tot een strakke bal.
Fotocredit: David Brossard (CC BY-SA 2.0) · flowcomm (CC BY 2.0) · Wikimedia Commons
Het steppeschubdier: waar leeft het?
Thuis: Droge savanne en struikland in zuidelijk Afrika.
In het wild leeft het in deze landen: Zuid-Afrika, Zimbabwe, Zambia, Botswana, Namibië, Mozambique, Tanzania, Kenia.
Beschermingsstatus volgens de IUCN: kwetsbaar.
In het kort
Volgroeid: lijf van 30-90 cm, plus een staart van 26-70 cm. Het weegt ongeveer 12 kilo. Op het menu: insecten.
Het verhaal erachter
Een schubdier heeft helemaal geen tanden. Het rukt nesten van mieren en termieten open met lange voorklauwen en likt de insecten op met een kleverige tong, waarbij het bepaalde soorten uitkiest in plaats van te eten wat het eerst tegenkomt. Zijn pantser bestaat uit overlappende schubben die samen ongeveer een vijfde van het hele dier wegen. Bij het lopen houdt het de voorklauwen van de grond en balanceert het op de achterpoten, met de staart als tegenwicht; overdag slaapt het in een hol. Opgerold is het veilig voor een leeuw, maar juist daardoor kan een mens het zo makkelijk oppakken en meenemen. Schubdieren zijn de meest gesmokkelde wilde zoogdieren ter wereld, gevangen om hun schubben en hun vlees, en deze soort geldt nu als kwetsbaar.
Op de wereldbol vinden
Het steppeschubdier is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Waarom rolt een schubdier zich op tot een bal?
Omdat dan alleen de harde schubben aan de buitenkant zitten en de zachte buik binnenin verstopt is. Een leeuw of hyena krijgt de bal niet open, dus de truc werkt tegen bijna elke wilde jager.
Wat eet een schubdier?
Mieren en termieten, en niets anders. Het heeft geen tanden: het opent het nest met zijn klauwen en verzamelt de insecten met een lange kleverige tong.
Waarom zijn schubdieren bedreigd?
Ze worden meer bejaagd en gesmokkeld dan welk ander wild zoogdier ook, om hun schubben en hun vlees. Oprollen helpt niet tegen mensen, en het verdwijnen van struikland maakt het erger.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: