Dier · Namibië, Zuid-Afrika, Kenia
Termiet
Isoptera – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
Een termiet lijkt op een bleke, piepkleine mier, maar het is helemaal geen mier: haar naaste verwanten zijn de kakkerlakken. Sommige soorten bouwen torens van harde klei die hoger zijn dan een volwassene.

Fotocredit: Sanjay Acharya (CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons
Termiet: waar leeft het?
Thuis: warme bossen, savannes en graslanden.
In het wild leeft het in deze landen: Namibië, Zuid-Afrika, Kenia, Tanzania, Australië, Brazilië, India, de Verenigde Staten.
In het kort
Volgroeid: 4–15 mm (werksters). Het weegt ongeveer 0 kilo. Op het menu: planten.
Het verhaal erachter
Een termietenkolonie werkt als één groot huishouden. Diep binnenin ligt de koningin, die op goede dagen tienduizenden eitjes legt, terwijl de bleke werksters dood hout, gras en bladeren fijnkauwen. Veel Afrikaanse soorten kweken ondergronds een schimmel: ze voeren hem een papje van gekauwde planten, en de schimmel maakt van de harde delen voedsel dat de termieten wel kunnen verteren. De heuvel erboven is geen woning maar een schoorsteen, want het nest zit eronder en de toren van gebakken klei ruilt verbruikte lucht in voor verse. Lang dacht men dat de warme lucht gewoon de hele dag naar buiten stroomde. Nieuwere metingen laten eerder een traag heen en weer zien, aangedreven doordat de zon één kant opwarmt en de nacht alles weer afkoelt. Hoe dan ook blijft het in het nest gelijkmatig warm, zonder enige machine.
Op de wereldbol vinden
Termiet is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe groot is een termiet?
De meeste werksters zijn maar 4 tot 15 mm lang, zo groot als een rijstkorrel. De koningin is de reus: bij sommige Afrikaanse soorten wordt haar zachte lijf langer dan jouw hand.
Waar leven termieten?
Op alle werelddelen behalve Antarctica, en vooral waar het warm is. Alleen al in Afrika leven ongeveer duizend soorten, in heel Europa maar een stuk of tien.
Zijn termieten hetzelfde als mieren?
Nee. Mieren horen bij de bijen en wespen, terwijl termieten kakkerlakken zijn met een heel bijzondere manier van leven. Je herkent ze aan het zachte, bleke lijf, de brede taille en de rechte voelsprieten als kralensnoeren.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: