Dier · Australië, Indonesië, Filipijnen
Steenkoraal
Scleractinia – zo heet dit dier in de taal die wetenschappers over de hele wereld delen.
Een steenkoraal is geen plant maar een kolonie van heel kleine dieren, die elk in hun eigen kommetje van wit kalksteen zitten. In elke poliep wonen nog kleinere algen, die voedsel afstaan in ruil voor een veilig onderdak.
Fotocredit: Jstuby (Publiek domein) · Nhobgood (CC BY-SA 3.0) · Wikimedia Commons
Steenkoraal: waar leeft het?
Thuis: in warme, heldere en ondiepe zeeën.
In het wild leeft het in deze landen: Australië, Indonesië, de Filipijnen, de Maldiven, Egypte, Mexico, Belize, Fiji.
In het kort
Volgroeid: poliepen van enkele millimeters, kolonies van vele meters. Het weegt ongeveer 0 001 kilo. Op het menu: vlees.
Het verhaal erachter
Elke poliep is een zacht buisje met een krans tentakels rond de mond, en 's nachts strekt hij die uit om langsdrijvend plankton te vangen. Overdag laat hij zijn algen het werk doen: die maken met zonlicht suiker, en een groot deel van het voedsel van de poliep komt rechtstreeks van hen. Onder de levende huid bouwt de poliep een kalkkommetje, en doordat er steeds nieuwe poliepen bij knoppen, stapelen die kommetjes zich op tot takken, platen en blokken: een rif. Vertakte koralen groeien ongeveer tien centimeter per jaar, zware bolvormige nauwelijks één, zodat een oud koraalblok ouder kan zijn dan het huis van je grootouders. Blijft de zee te lang te warm, dan stoten de poliepen hun algen uit en schemert het witte skelet door de heldere huid; dat is koraalverbleking, en een verbleekt koraal heeft honger maar is nog niet dood. Koelt het water op tijd af, dan trekken er nieuwe algen in en keert de kleur terug. Op veel riffen paaien hele kolonies in dezelfde paar nachten van het jaar en laten ze wolken eitjes en zaad los die het water melkachtig maken.
Op de wereldbol vinden
Steenkoraal is er als een piepklein figuurtje dat ademt en om zich heen kijkt. Van ver weg is de planeet alleen een blauwe bol; de details komen als je inzoomt, en deze hier verschijnt zodra je dichtbij genoeg bent. Op de wereldbol openen.
De plek ligt precies op zijn echte coördinaten, niet ergens in de buurt – dezelfde getallen die hierboven bij de feiten staan. Zet je de laag voor dit soort plekken uit, dan verdwijnt hij weer; de knoppen daarvoor staan rechts langs de rand.
Vragen die kinderen stellen
Hoe groot is één koraalpoliep?
De meeste poliepen in een kolonie zijn maar een paar millimeter breed, ongeveer zo dik als een potloodstift. Met miljoenen bouwen ze de takken en blokken waardoor een rif op een heel landschap lijkt.
Waar groeien steenkoralen?
Rifbouwende steenkoralen hebben warm, helder water met veel licht nodig en groeien dus in ondiepe tropische zeeën zoals het Groot Barrièrerif, de Rode Zee en de Caraïben. Andere steenkoralen leven koud en donker, honderden meters diep, en die hebben helemaal geen algen.
Wat is koraalverbleking precies?
De kleur van een koraal komt vooral van de algen erin, dus als hitte de poliepen dwingt die algen uit te stoten, schemert het kale witte skelet door. Het koraal leeft dan nog, maar is bijna al zijn voedsel kwijt en herstelt alleen als koeler water de algen laat terugkeren.
Waar deze cijfers vandaan komen
Alle getallen op deze pagina zijn vóór publicatie nagekeken in openbare naslagwerken. Waar bronnen het echt niet eens zijn, zegt de tekst dat erbij.
Laatst gecheckt: